Download Here

अनुसन्धानकर्ता शिक्षक : चन्द्रकला दवाडी

विद्यालय : श्री सरस्वती माध्यमिक विद्यालय

ठेगाना : धनगढी ७, मनेहरा,कैलाली


तपाई पनि जुनसुकै तह र विषयको Action रिसर्च Share गर्न चाहनुहुन्छ भने siknethalo@gmail.com मा email गर्न सक्नुहुन्छ ।

 

अनुसन्धानको शीर्षक : नियमित गृहकार्य गर्ने विद्यार्थीहरूको संख्या कसरी बढाउन सकिएला ?

 

अनुसन्धानको पृष्ठभूमि :

विद्यार्थीहरूमा शिक्षकले दिएको गृहकार्य सकेसम्म नगर्ने प्रवृत्ति प्रायः सबै विद्यालयमा देखिन्छ । शिक्षकहरू जतिवेला पनि विद्यार्थीलाई दिएको काम कहिल्यै गर्दैनन्,घरमा कापी, किताब पल्टाउँदैनन् भनेर दोष मात्र दिइरहेका हुन्छन् तर विद्यार्थीलाई क्रियाकलापप्रति कति सक्षम बनाउन सकिएको छ भन्ने कुरातर्फ न त ध्यान दिएको पाइन्छ न त कार्यमूलक अनुसन्धान नै गरिएको पाइन्छ । न त शिक्षणमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरिएको पाइन्छ,न त विद्यार्थीहरूको रुची,चाहना बमोजिमका क्रियाकलापलाई समेटिएको पाइन्छ ।


प्रयोगात्मक शिक्षणलाइ बेवास्ता गरी परम्परागत शिक्षण सिकाइलाई नै निरन्तरता दिंदै आइरहेको पाइन्छ । मैले हाम्रो विद्यालयका विद्यार्थीले गृहकार्य कत्तिको गर्छन् भनेर थाहा पाउने प्रयत्न गरें तर धेरै शिक्षकका कक्षाहरूमा गृहकार्य कम गर्ने समस्या रहेको पाएँ । यसै कुरालाई अध्ययनको विषय बनाएर अधिकांश विद्यार्थीहरू गृहकार्य किन गर्दैनन् भन्ने कुराको बारेमा अनुसन्धान गर्ने चाहना बढ्यो र त्यसलाई नै कार्यमूलक अनुसन्धानको विषयवस्तु बनाएर अध्ययनको काम सुरु गरें ।

 

समस्याको पहिचान :

मैले पढाउने विद्यालयको कक्षा १० को सेक्सन A मा जम्मा ८० जना विद्यार्थीहरू अध्ययनरत छन् । उक्त कक्षामा म पहिलो घण्टीमा बिज्ञान विषय पढाउँछु । मैले राम्ररी याद गरिरहेको छु कि गत वर्ष पनि तिनै विद्यार्थीहरू कक्षा ९ मा हुँदा उनीहरूमा सबैले गृहकार्य नगर्ने समस्या भोगीरहेको थिएँ । त्यसकारण उनीहरूले गृहकार्य किन नियमित रुपमा गर्दैनन् र उनीहरूलाई कसरी नियमित गृहकार्य गर्ने बनाउन सकिन्छ भनी मैले कार्यमूलक अनुसन्धानको प्रक्रिया सुरु गरेको हुँ ।


 

पहिलो चरण

योजना :

कक्षामा कतिजना सम्म विद्यार्थीले गृहकार्य बुझाउँछन् त्यसको जानकारी लिने ।

 

क्रियाकलाप :

पहिलो दिन विद्यार्थीलाई नियमित कक्षा सकिएपछि मैले पढाउँदै गरेको कक्षा १० बिज्ञान बिषयको एकाइ १६ मा रहेको “मानब शरीरमा रक्त संचार क्रिया” पाठ अन्तर्गतका देहाय बमोजिम २ वटा प्रश्नहरू सेतोपाटीमा लेखेर भोलीपल्ट त्यसको उत्तर अनिवार्य लेखेर ल्याउन विद्यार्थीलाई निर्देशन गरेँ । सबै विद्यार्थीहरूले प्रश्न कापीमा सारे र उक्त दिनको कक्षा सकियो ।



 

प्रश्नहरू :

क.रगतका मुख्य कार्यहरू लेख्नुहोस ।

ख.रगत कुन कुन पदार्थ मिलि बनेको हुन्छ ? सचित्र व्याख्या गर्नुहोस ।

 


अवलोकन :

भोलीपल्ट कक्षामा पुगेपछि सबैको गृहकार्य अगाडी राख्न आग्रह गरें । सबैले कापी अगाडी राखे तर ८० जना विद्यार्थी मध्ये उपस्थित ७१ जनामा ४५ जनाले पूरै २ वटै प्रश्नको उत्तर लेखेका थिए । १६ जनाले एउटा मात्र प्रश्नको उत्तर लेखेका र बाँकीले एउटा प्रश्नको पनि हल गरेको पाइएन ।

 

प्रतिबिम्बन :

पढाइमा जाँगर लगाउने राम्रो पढाइ भएका विद्यार्थीहरूले गृहकार्य गरेपनि पढाइमा पछाडी भएका अन्य विद्यार्थीले गृहकार्यलाई कुनै महत्व दिएको पाइएन । त्यसकारण उक्त समस्या केही मात्रामा भए पनि समाधान गर्नको लागि उनीहरूलाई सकारात्मक पृष्ठपोषण प्रदान गर्ने, शिक्षण शैली र गृहकार्य दिने शैलीमा परिवर्तन गर्ने तथा केही रचनात्मक तथा प्रयोगात्मक क्रियाकलापहरू मार्फत दोश्रो चरणको योजना बनाएर अघि बढ्ने निधो गरें । उक्त कार्यको लागि दुइ दिनको समयसीमा पनि निर्धारण गरें ।

 

दोश्रो चरण

योजना :

  • विषयगत मूल्यांकन प्रक्रियाको बारेमा विद्यार्थीलाई प्रष्ट गराई गृहकार्यका आधारमा पनि उनीहरूको उपलब्धी मूल्यांकन हुने बारेमा जानकारी गराएर गृहकार्य प्रतिको विद्यार्थीको आकर्षण बढ्छ वा बढ्दैन पत्ता लगाउने ।

 

  • प्रयोगात्मक विधिबाट रगतको बनावट अध्ययन गर्न लगाउने ।

 

  • विद्यार्थीहरूलाई रचनात्मक......................क्रमशः ...................


    यसको पुरा सामग्री हेर्न हाम्रो APPLICATION डाउनलोड गर्नुहोस् । कार्यमूलक अनुसन्धानको पूरा पाठ  Sikne Thalo मोबाइल Application बाट निशुल्क हेर्न सकिन्छ । त्यहाँ थप सामग्रीमा गएर हेर्नुहोला   यसको Size मात्र 4.8MB हो  Download Here Our APP

     

Post a Comment

भाषा नै व्यक्तित्व पहिचानको आधार हो । तपाईलाई कुनै जिज्ञासा लागेमा सभ्य भाषामा लेख्नुहोस् :

Previous Post Next Post