Download Here

........................................................................................................
                                      comment and Suggest 

  • Full Name .................
  • Address ..........
  • mobile no......
  • email(optional)
  • subject ......
  • details......
                                                                    send 

.......................................................................................................



........................................................................................................
                                      Important links 

  • लोकसेवा आयोग नेपाल : www.psc.gov.np 
  • शिक्षक सेवा आयोग : www.tsc.gov.np
  • पाठ्यक्रम विकास केन्द्र : www.moecdc.gov.np
  •  शिक्षा मन्त्रालय : www.moe.gov.np
  • गोरखापत्र :www.gorkhapatraonline.com
  • शिक्षा विभाग : www.doe.gov.np
  •  राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड :www.neb.gov.np 
  • NCED : www.nced.gov.np
  • परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय : www.soce.gov.np
  • ......................................................................................................


........................................................................................................
                             School Level G.K.      
Topics  

  • topics 1
  • topics 2 
  • topics 3
  • topice 4
  • topics 5 
QUIZ 

  • quiz 1
  • quiz 2
  • quiz 3
  • quiz 4 
  • quiz 5 
   ......................................................................................................
  • topics 1

नेपालमा सबैभन्दा ठूलो 

ताल : रारा

नदी : सप्तकोशी 
हिमनदी :लामटाङ 
दरबार : सिंहदरबार 
मन्दिर : जानकी मन्दिर 
रंगशाला : दशरथ रंगशाला

स्तूप : बौद्ध स्तूप 
घण्टा : हनुमानढोका अगाडि रहेको
मूर्ति : बुढानीलकण्ठ 
आरक्ष : ढोरपाटन 
जिल्ला : काठमाडौँ (जनसंख्यामा) 
जिल्ला : डोल्पा (क्षेत्रफलमा )

  • topics 2
केही धार्मिक पात्रका नाम र त्यसलाई बुझाउने अर्थ
सरस्वती - विधाकी देवी 
 जनक - ज्ञानी 
नारद - कुरौटे
 भगिरथ - परिश्रमी 
सावित्री - पतिव्रता 
दुर्वाशा - रिसाहा 
हनुमान - काम फत्ते गर्ने 
लक्ष्मी - धनकी देवी 
युधिष्ठिर - सत्यवादी 
चाणक्य - नीतिवान 
हरिश्चन्द्र - सत्यवादी 
विभिषण - कुलद्रोही
 भीष्म - दृष्ढ प्रतिज्ञा 
 सावित्री - पतिव्रता 
दधिचि - दानी 
मिरा - भक्तिनी
 कुम्भककर्ण - सुताहा 
सुदामा - गरिव
 वुद्ध - शान्तिदूत 
कुवेर - धनी 
एकलब्य - गुरुभक्त

  • topics 3
विश्वमा सबभन्दा बढी-धेरै 

गर्मी हुने ठाउँ - डेथ भ्याली (USA) 
जाडो हुने ठाउँ - भर्खयांक्स (रुस) 
खर्चिलो सहर - टोकियो (जापान) |
 धान उत्पादन गर्ने देश - चीन 
पानी पर्ने ठाउँ - चेरापुजी (भारत) 
 सम्बन्ध विच्छेद गर्ने देश - अमेरिका 
 टापु भएको देश - इन्डोनेसिया 
भुकम्प जाने देश - जापान 
 जनसंख्या भएको देश - चीन 
मतदाता भएको देश - भारत 
 बाँच्ने प्राणी - कछुवा (३०० वर्ष) 
जंगल भएको देश - ब्राजिल 
जलस्रोत भएको देश - ब्राजिल 
प्रदुषित सहर - मेक्सिको सिटी 
गीत रेकर्ड गर्ने - मोहम्मद रफ् 
साइकल चल्ने देश - चीन 
 साइकल चल्ने सहर - जबलपुर (भारत) 
 बाल मृत्युदर भएको देश -- ब्राजिल 
बाँच्ने किरा - क्वीन टर्माईस 
विश्वमा धेरै पाइने चरा -  भँगेरा 
वृक्षारोपण गर्ने देश - चीन 
प्राकृतिक रबर उत्पादन गर्ने देश -थाइल्याण्ड 
सूर्ती उत्पादन गर्ने देश - चीन 
आलु उत्पादन गर्ने देश - जर्मनी 

QUIZ 
  • quiz 1


१.जिब्रो भएर पनि आवाज नआउने प्राणी कुन हो ? 
क. जिराफ    
ख. जरायो   
ग. गैंडा 
घ. खरायो 


२. थारू जातिले लगाउने काठको जुत्तालाई के भनिन्छ ?

 क. जुत्ता
ख. Shoe
ग. रैला
घ.पोला 

३.नगरकोटको पुरानो नाम के हो ?  

क. भक्तपुर
ख. मण्डप गिरी
ग. चन्द्रागिरी 
घ. निलगिरी   

४.मौरीले कुन रङ्ग छुट्याउन सक्दैन ? 
क. रातो
ख. निलो
ग. पहेंलो

घ. कालो

५.गौरीशंकर हिमालको अर्को नाम के हो ? 
क. पाथिभारा 
ख. सगरमाथा

ग. कन्चनजंघा 
घ. अपि
६.कुन चाहिँ चीज जुम्ल्याहाहरूमा फरक पाइन्छ ? 
क. आँखा  

ख. पाखुरा 
ग. हात 

घ. औंठाछाप

 ७.“The Light of Asia” भनेर कसलाई चिनिन्छ ? 
क. जनक

ख. गान्धी 
ग. गौतम बुद्ध 
घ. अरनिको 
८."Lady with Lamp” भनेर कसलाई चिनिन्छ ? 
क.फ्लोरेन्स नाइटिङ्गेल  
ख. अरुणा लामा 

ग. जानकी 
घ. अनुराधा कोइराला 
९.लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको न्वारानको नाम के हो ? 
क. तिलमाधव  देवकोटा 
ख. लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा 

ग. तुलामाधव देवकोटा 
घ.तीर्थमाधव देवकोटा 
१०.महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई मृत्युपछि प्रदान गरिएको पुरस्कार कुन हो ? 
क. त्रिभुवन प्राज पुरस्कार
ख. साझा पुरस्कार 
ग. त्रिभुवन पुरस्कार
घ. मदन पुरस्कार 

ANSWERS :
१.जिब्रो भएर पनि आवाज नआउने प्राणी कुन हो ? 
         जिराफ 
२. थारू जातिले लगाउने काठको जुत्तालाई के भनिन्छ ? 
         पोला 
३.नगरकोटको पुरानो नाम के हो ?
              मण्डप गिरी 
४.मौरीले कुन रङ्ग छुट्याउन सक्दैन ? 
            पहेंलो 
५.गौरीशंकर हिमालको अर्को नाम के हो ?
                 पाथिभारा 
६.कुन चाहिँ चीज जुम्ल्याहाहरूमा फरक पाइन्छ ?
              औंठाछाप 
७.“The Light of Asia” भनेर कसलाई चिनिन्छ ? 
        गौतम बुद्ध 
८.'' Lady with Lamp” भनेर कसलाई चिनिन्छ ? 
      फ्लोरेन्स नाइटिङ्गेल 
 ९.लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको न्वारानको नाम के हो ?
              तीर्थमाधव देवकोटा 
१०.महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई मृत्युपछि प्रदान गरिएको पुरस्कार कुन हो ?
              त्रिभुवन पुरस्कार 

........................................................................................................
                                             Others Notice
- Results
- Notices
- Routines
- Free downloads
- रोजगार  
.......................................................................................................
                       - रोजगार  
निजामति कर्मचारी अस्पतालमा रोजगारीको अवसर



पदपूर्ति सम्बन्धी सूचना 

 मिति : २०७५/१२/२९ 


यस निजामति कर्मचारी अस्पतालमा विभिन्न पदमा खुला प्रतियोगिताद्धारा १ वर्षे करारमा कर्मचारी पदपूर्ति गर्नुपर्ने भएकोले योग्यता पुगेका नेपाली नागरिकहरुवाट मिति २०७६-०१-१३ गतेसम्म कार्यालय समर्याभत्र लिखित दरखास्त आह्वान गरिन्छ। 



 विस्तृत जानकारीको लागि अस्पतालको सूचना पाटीमा सूचना टाँस गरिएको छ, साथै अस्पतालको वेबसाइट www.civilservicehospital.org मा हेर्न सकिने छ।
  

-------------------- - Notices---------------------
 एम फिल तथा स्नातकोत्तर तहमा भर्ना सम्बन्धी खुल्ला विश्वबिद्यालयको सूचना

नेपाल खुला विश्वविद्यालय ,
केन्द्रीय कार्यालय ,

मानभवन, ललितपुरको  भर्ना आवेदन सम्बन्धी सूचना 

(प्रथम पटक सूचना प्रकाशन मितिः २०७५/१२।३० गते) यस विश्वविद्यालयका निम्न संकाय अन्र्तगतका तपशिल बमोजिमका कार्यक्रमहरुमा २०७५ हिउँदे सत्रका लागि सेमेष्टर प्रणाली अन्र्तगत प्रथम सेमेष्टरमा तपशिल बमोजिमका संख्याका लागि मिति २०७६ बैशाख मसान्त सम्म विश्वविद्यालयमा आईपुग्ने गरी भर्ना आवेदन आव्हान सम्बन्धी यो सूचना सम्वन्धित सबैको जानकारीका लागि प्रकाशन गरिएको छ । भर्ना आवेदनका लागि विश्वविद्यालयको वेवसाइट www.nou.edu.np मा रहेको Student Panel मार्फत Online भर्ना आवेदन फारम भर्नुपर्ने छ ।
               

                    - Results
.............................................................................................

 3 Years B.Ed First Year Results Published: Tribhuvan University

Tribhuvan University Office of the controller of examination today publishes the examination results of 3 Years Bachelor of Education (B.Ed) first year. The examination of B.Ed First year was held on Bhadra 2075.  A total of 16, 376 students have filled the examination form. Among the students who have attended the examination only 4, 795 passed the examination. 

Pass percentage: 29.28%

Students can view their results online in tu.edusanjal.com

Colleges can view and download the results of 3 Years B.Ed First Year of their students from tu.edusanjal.com/college.

source :edusanjal.com

....................................................................
            - Routines
....................................................................
M.Sc. Physics Third Semester Exam Routine Amendment Notice : Tribhuvan University


Tribhuvan University, Institute of Science and Technology (IOST) has published notice regarding the amendment of the examination routine of M.Sc Physics (Second Year, Third Semester) both regular and partial. 



The examination is scheduled to be held from Baisakh 27, 2076 (May 10, 2019).

View the official notice below:

............................................
- Free downloads
...........................................


१. नेपालको संविधान २०७२ नेपालको विद्यमान संविधान हो । यो नेपालको तत्कालीन 'संविधान सभा'ले बनाएको हो । यो जनताका प्रतिनिधिले पारित गरेको पहिलो र नेपालको सातौं संविधान हो ।


........................................................................................................
                                             TSC Prepation 
- Teaching licence 
   🔺subjective 
      - subject 1
       - subject 2
       subject 3
        subject 4

    🔺objective
      - quiz set 1
       -  quiz set 2
       - quiz set 3
.......................................................................................................
 🔺subjective 

     - subject 1 
  बाल अधिकार 

बाल अधिकार (अङ्ग्रेजीमा Children's rights, चिल्ड्रेन राइट्स)बालबालिकाको जन्मसिद्ध वा नैसर्गिक अधिकार हो। बालबालिकाको सामाजिक सुरक्षा, शिक्षा दिक्षा,माया, स्नेह,शान्ति समझदारी,बालमैत्री वातावरण, पोषिलो खानपान नैसर्गिक अधिकार हो।                      
🔺objective
      - quiz set 1 
..........................................
१. अन्तरास्ट्रीय बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी अनुसार बालबालिका भन्नाले कति बर्स भन्दा मुनिकालाई बुझिन्छ ?
क. १४ बर्स भन्दा मुनि
ख. १६ बर्स भन्दा मुनि
ग. १८ बर्स भन्दा मुनि
घ. २१ बर्स भन्दा मुनि

२. रास्ट्रसंघको महासभाद्वारा बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी कहिले पारीत भयो ?
क. सन 1989 डिसेम्बर 10 मा
ख. सन 1989 नोभेम्बर 15 मा
ग. सन 1989 नोभेम्बर 20 मा
घ. सन 1989 सेप्टेम्बर 20 मा

३.रास्ट्रसंघको महासभाद्वारा बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी कहिले कार्यन्वयनमा ल्याइएको हो ?
क. सन 2 सेप्टेम्बर 1990
ख. सन 20 सेप्टेम्बर 1990
ग. सन 2 नोभेम्बर 1990
घ. सन 2 डिसेम्बर 1990

४. नेपालले बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धीलाइ कहिले अनुमोदन गरि कार्यन्वयनमा ल्यायो ?
क. सन 19 सेप्टेम्बर 1990 मा
ख. सन 10 सेप्टेम्बर 1990 मा
ग. सन 2 डिसेम्बर 1990 मा
घ. सन 14 सेप्टेम्बर 1990 मा

५. बाल अधिकार महासन्धीमा कति धाराहरु रहेका छन् ?
क. २ भाग
ख. ३ भाग
ग. ५ भाग
घ. ६ भाग

६. बाल अधिकार महासन्धीमा कति भागहरु रहेका छन् ?
क. ५४ धाराहरु
ख. ६४ धाराहरु
ग. २४ धाराहरु
घ. ४४ धाराहरु

७. सामाजिक लेखा परिक्षण प्रतिबेदन को अन्तिम पुनरावलोकन कस्ले गर्छ?
क. श्रोत ब्याक्ती
ख. जि शि अ
ग. निर्देशक
घ. महानिर्देशक

८. खुल्ला बिश्वबिद्धालय एेन कहिले आयो?
क. 2072/3/30
ख. 2073/3/30
ग. 2074/3/30
घ. 2063/3/30

९. प्रदेश प्रमुखले को सङ सपथ खाने ब्याबस्था संविधानमा छ?
क. प्रधानमन्त्री
ख. प्रधान न्यायाधीश
ग. मुख्य मन्त्री
घ. रास्ट्रपति

१०. समाहित शिक्षाको ब्यबस्थापन गर्ने प्रमुख जिम्मेवारी कस्को हो?
क. शिक्षक
ख. प्र अ
ग. अध्यक्ष
घ. जि शि अ

११. बिधालय स्तरीय बाल संरक्षणा समितिको अध्यक्ष को हुन्छ?
क. प्र अ
ख. शिक्षक
ग. अध्यक्ष
घ. प्र अ ले तोकेको शिक्षक

१२. नेपालको संविधानले शिक्षा लाई के को रूपमा लियको छ ?
क अधिकार को रूपमा
ख मौलिक हकको रूपमा
ग मानव अधिकार को रूपमा
घ पहुँचका रूपमा

१३. शिक्षा उपलब्ध गराउने दायित्व कस्को हो ?
क सरकारको
ख राज्यको
ग संविधानको
घ शिक्षा मन्त्रालयकाे

१४. हाल नेपाल मा श्रोत कक्षा कति वटा छन ?
क 32
ख 22
ग 380
घ 1066

१५. हाल शिक्षा मन्त्रालयको नाम के राखिएको छ ?
क. शिक्षा बिज्ञान तथा प्रविधि  मन्त्रालय
ख. शिक्षा बिज्ञान तथा प्रविधि र खेलकुद मन्त्रालय
ग. शिक्षा बिज्ञान र युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय
घ. शिक्षा बिज्ञान तथा खेलकुद मन्त्रालय

१६.हाल नेपालमा जम्मा कति बालविकास केन्द्र हरू रहेका छन् ?
क. ३०४४०
ख. ३०४००
ग. ३०४४४
घ. ३०४४८

१७. कक्षा ब्यबस्थापन कार्यलाइ ब्यबस्थित बनाउन मुख्य रुपमा कस्को भुमिका महत्वोपुर्ण मानिन्छ ?
क.शिक्षक
ख.विद्यार्थी
ग.अभिभबक
घ.बि.ब्य.स.

१८ .वैकल्पिक प्राथमिक शिक्षाको योजना गर्नेको प्रमुख निकाय कुन हो ??
क )शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र
ख )पाठ्यक्रम विकास केन्द्र
ग )अनौपचारिक शिक्षा केन्द्र
घ )क्षेत्रीय शिक्षा निर्देशनालय

१९. तालिममा बिषयकाे काेर्स विकास लागि कुन संस्थालाई जिम्मेवारी दिएको छ?
क.पाठ्यक्रम विकास केन्द्र
ख.शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र
ग.शैक्षिक गुणस्तर परिक्षण केन्द्र
घ.जनक शिक्षा सामाग्री केन्द्र

२०. शिक्षा अरु केही होइन बानिहरुको निर्माण मात्र हो यो कसको भनाई हो?
क.डिबे
ख. रुसो
ग.स्किनर
घ. टेलर

………………………Answers………………………………

१. अन्तरास्ट्रीय बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी अनुसार बालबालिका भन्नाले कति बर्स भन्दा मुनिकालाई बुझिन्छ ?
ग. १८ बर्स भन्दा मुनि

२. रास्ट्रसंघको महासभाद्वारा बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी कहिले पारीत भयो ?
ग. सन 1989 नोभेम्बर 20 मा

३.रास्ट्रसंघको महासभाद्वारा बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धी कहिले कार्यन्वयनमा ल्याइएको हो ?
क. सन 2 सेप्टेम्बर 1990

४. नेपालले बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धीलाइ कहिले अनुमोदन गरि कार्यन्वयनमा ल्यायो ?
घ. सन 14 सेप्टेम्बर 1990 मा

५. बाल अधिकार महासन्धीमा कति धाराहरु रहेका छन् ?
ख. ३ भाग
६. बाल अधिकार महासन्धीमा कति भागहरु रहेका छन् ?
क. ५४ धाराहरु

७. सामाजिक लेखा परिक्षण प्रतिबेदन को अन्तिम पुनरावलोकन कस्ले गर्छ?
ग. निर्देशक
८. खुल्ला बिश्वबिद्धालय एेन कहिले आयो?
ख. 2073/3/30

९. प्रदेश प्रमुखले को सङ सपथ खाने ब्याबस्था संविधानमा छ?
घ. रास्ट्रपति

१०. समाहित शिक्षाको ब्यबस्थापन गर्ने प्रमुख जिम्मेवारी कस्को हो?
क. शिक्षक

११. बिधालय स्तरीय बाल संरक्षणा समितिको अध्यक्ष को हुन्छ?
घ. प्र अ ले तोकेको शिक्षक

१२. नेपालको संविधानले शिक्षा लाई के को रूपमा लियको छ ?
ख मौलिक हकको रूपमा

१३. शिक्षा उपलब्ध गराउने दायित्व कस्को हो ?
ख राज्यको
१४. हाल नेपाल मा श्रोत कक्षा कति वटा छन ?
ग 380

१५. हाल शिक्षा मन्त्रालयको नाम के राखिएको छ ?
क. शिक्षा बिज्ञान तथा प्रविधि  मन्त्रालय

१६.हाल नेपालमा जम्मा कति बालविकास केन्द्र हरू रहेका छन् ?
घ. ३०४४८

१७. कक्षा ब्यबस्थापन कार्यलाइ ब्यबस्थित बनाउन मुख्य रुपमा कस्को भुमिका महत्वोपुर्ण मानिन्छ ?
क.शिक्षक

१८ .वैकल्पिक प्राथमिक शिक्षाको योजना गर्नेको प्रमुख निकाय कुन हो ??
ग )अनौपचारिक शिक्षा केन्द्र

१९. तालिममा बिषयकाे काेर्स विकास लागि कुन संस्थालाई जिम्मेवारी दिएको छ?
ख.शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र

२०. शिक्षा अरु केही होइन बानिहरुको निर्माण मात्र हो यो कसको भनाई हो?
ख. रुसो
........................................................................................................
                                             TSC Prepation 
- Primary Level
   🔺subjective 
      - subject 1
       - subject 2
       subject 3
        subject 4

    🔺objective
      - quiz set 1
       -  quiz set 2
       - quiz set 3
.......................................................................................................

🔺subjective 
      - subject 1
प्र.नं.१.लोकतन्त्र माध्यमिक विद्यालयको निम्नमाध्यमिक तहमा नेपाली भाषा शिक्षण गर्ने शिक्षक नेपाली भाषा विषयमा स्नातक तह उत्तीर्ण र तालिम प्राप्त छन् । विद्यालयमा नेपाली भाषा इतर मातृभाषा पृष्ठभूमि भएका विद्यार्थीहरू पनि अध्ययनरत छन् । विद्यालयले शैक्षिक सामग्रीको व्यवस्था पनि गरेकै छ । गत वार्षिक परीक्षाको नतिजा हेर्दा कक्षा ७ का ६० जना विद्यार्थीहरूमध्ये २० जना विद्यार्थीहरू नेपाली भाषा विषयमा अनुत्तीर्ण भई कक्षा ८ मा जानबाट वञ्चित भएको पाइयो । माथि उल्लिखित विवरणका आधारमा उक्त विद्यालयको नेपाली भाषा शिक्षण सिकाइसम्बन्धी समस्याहरू पहिचान गरी ती समस्याहरूको समाधानका व्यावहारिक उपायहरू पनि प्रस्तुत गर्नुहोस् । ५+५=१०

उत्तरः लोकतन्त्र माध्यमिक विद्यालयको निम्नमाध्यमिक तहका नेपाली भाषा शिक्षण सिकाइसम्बन्धी सम्भावित समस्याहरू निम्नलिखित छन् :-

. विद्यार्थी केन्द्रित शिक्षण विधिको प्रयोग नहुनु
. योजनाबद्ध ढङ्गले उद्देश्यपूर्ण शिक्षण नहुनु
. शिक्षण सिकाइ प्रक्रिया रुचिपूर्ण र प्रभावकारी नहुनु
. समाहित कक्षा शिक्षणलाई व्यवहारमा नल्याउनू
. निर्माणात्मक/निरन्तर विद्यार्थी मूल्याङ्कनको सही प्रयोग नगरिनु
. मूल्याङ्कनलाई शिक्षण सिकाइको अभिन्न अङ्गका रूपमा प्रयोग नहुनु
. कक्षामा सिकाइका दृष्टिले कमजोर मानिएका विद्यार्थीहरूलाई सिकाइका लागि प्रोत्साहन नगरिनु
. शिक्षकले तालिममा सिकेका कुराहरूलाई कक्षाकोठामा प्रयोग नगर्नु
. विद्यालय निरीक्षक, स्रोतव्यक्ति र प्रधानाध्यापकले शिक्षकको पेसागत सहयोग नगर्नु
. नेपाली इतर मातृभाषी र अन्य विद्यार्थीको भाषिक कठिनाइ पहिचान गरी सोअनुसार शिक्षण नगरिनु
. भाषिक सीप शिक्षणभन्दा विषयवस्तु शिक्षण गर्ने प्रवृत्ति रहनु
नेपाली भाषा शिक्षण सिकाइसँग सम्बन्धित माथि उल्लिखित समस्याहरूको समाधानका उपायहरू निम्नलिखित छन् :-
. पाठ्यक्रमको मर्म र भावनाअनुसार योजनाबद्ध र उद्देश्यपूर्ण शिक्षण गर्ने ।
. विद्यार्थीको रुचि, क्षमता, आवश्यकताअनुसार विद्यार्थी केन्द्रित विधिको प्रयोग गर्ने ।
. उपयुक्त शैक्षिक वातावरण र शैक्षिक सामग्रीको प्रयोग गरी रुचिपूर्ण र प्रभावकारी शिक्षण सिकाइ कार्यकलाप सञ्चालन गर्ने ।
. समाहित शिक्षाको अवधारणाअनुसार सम्मानपूर्ण र समतामूलक सहभागितापूर्ण कक्षा शिक्षण गर्ने ।
. कक्षा शिक्षणमा निर्माणात्मक मूल्याङ्कन र निरन्तर विद्यार्थी मूल्याङ्कनको अवधारणाअनुसार सही मूल्याङ्कन प्रक्रिया अपनाउने र सोका आधारमा सुधारात्मक शिक्षण गर्ने ।
. मूल्याङ्कनलाई कक्षा शिक्षणकै अभिन्न अङ्ग बनाउने ।
. दोस्रो भाषाका शिक्षणका प्रक्रिया अवलम्बन गर्ने ।
. स्तरीय भाषाका रूपमा नेपाली सिक्ने विद्यार्थीका भाषिक कठिनाइ पहिचान गरी निराकरणात्मक शिक्षण गर्ने ।
. विषयवस्तु शिक्षण नगरी सीप केन्द्रित शिक्षण गर्ने ।
. नेपाली भाषाको शिक्षणप्रति रुचि जगाउने ।
. दोस्रो भाषा शिक्षणका तरिका प्रयोग गर्ने ।
. विद्यालय निरीक्षक, स्रोतव्यक्ति र प्रधानाध्यापकले शिक्षकको कक्षा अवलोकन नियमित रूपमा गरेर पेसागत सहयोगलाई प्रभावकारी बनाउने ।
. कक्षामा सिकाइका दृष्टिले कमजोर मानिएका विद्यार्थीहरूलाई सिकाइका लागि प्रोत्साहन गर्ने र त्यस्ता विद्यार्थीहरूलाई थप सहयोगको व्यवस्था गर्ने
. शिक्षकले तालिममा सिकेका ज्ञान र सीपलाई कक्षाकोठामा प्रयोग गर्ने ।

subject 2 

 घरमा प्रयोग हुने बालुवाको फिल्टर कसरी बनाउने

यो एउटा घरमा सुरक्षित, अति प्रभावकारी र सस्तो पानी छान्ने प्रविधि हो । यो फिल्टरले सानो परिवारलाई चाहिने पर्याप्त पानी छान्न सकिन्छ (कम्तिमा ५० लिटर प्रति दिन) ।

एउटा २०० लिटरको पानी नचुहिने भाँडोलाई सफा गरी ब्लिचिङ्ग पाउडरले निसंक्रमित गर्ने । भाँडोमा कुनै किसिमको विषाक्त पदार्थ नभएको सुनिश्चित गरिनु पर्दछ ।

माथिबाट १÷३ को भागमा एउटा प्वाल बनाउने र भल्भ वा धारा लगाउने । प्वाल ठीक धाराको फिटिङ्गको साइज बराबरको मात्र हुनुपर्दछ । (उदाहरणको लागि धाराको फिटिङ्ग १२ मिलिमिटर छ भने १२ मिलिमिटरको प्वाल मात्र बनाउने ।) प्वालमा धारा फिट गर्नुहोस् र पुटिङ्गको माध्यमले राम्ररी पानी नचुहिने किसिमले फिक्स गर्नुहोस् । यदि ईट्टाको ट्याङ्कीको प्रयोग गरिएको छ भने भल्भलाई सिमेन्टले राम्रो जमाउनु पर्दछ ।

पानी संकलन गर्ने नरम पाइप तयार गर्नुहोस् । पाइपको तल्लो भागबाट ३५ से.मी.सम्म स–साना प्वाल बनाउने र छेउलाई पूर्णतया बन्द गर्ने । प्वालहरू तलतिर पर्ने गरी पाइपलाई गोलाकार बनाएर भाँडोको पिंधमा राख्ने ।

पाइपको माथिल्लो भाग धारामा जोड्ने । पाइपलाई धारामा क्लाम्प अथवा तारको सहायताले बाँध्ने ।

अब सफा ढुङ्गाको एक तह पानी संकलन गर्ने पाइपलाई छोप्ने गरी पिंधमा बिछ्याउने । गेगर ढुङ्गालाई सफा मसिनो कपडाले छोप्ने र भाँडोलाई नदीको सफा बालुवाले १० से.मी. तलसम्म भर्ने । फेरि बालुवालाई अर्को सफा मसिनो कपडाले छोप्नु पर्दछ ।


भाँडोलाई छोप्ने ढकनी बनाउनुपर्दछ । ढकनीको माथि पानी खन्याउनको लागि एउटा प्वाल बनाउने । प्वालको सिधा तल एउटा चाक्लो ढुङ्गा वा थाल राख्नुपर्दछ जसले गर्दा पानी खन्याउँदा बालुवामा हलचल हुँदैन । यसरी तयार भएको फिल्टरमा पानीले सफा गरिसकेपछि उपयोग गर्न तयार हुन्छ ।

🔺objective
      - quiz set 1
1.शिक्षणका सामान्यतया कति वटा चरणहरु छन ?
 क. ३
ख. ५
ग. २
घ. ४

2) बिधालय शिक्षाको पाठ्यक्रम संरचना को एकीकृत सिद्धान्त अनुसार कक्षा १-३ सामाजिक बिषयको पाठभार कति तोकिएको छ।
क. ५
ख. ७
ग. ८
घ.१०

3.आधारभूत तहको सुरुको कक्षाहरुमा कुन शिक्षण उपयुक्त मानिन्छ ?
क. कक्षा शिक्षण
ख. बहुकक्षा शिक्षण
ग. बिषय शिक्षण
घ. नमुना शिक्षण

4. राष्टिय शिक्षा परिषदमा मनोनित सदस्यको संख्या कति रहन्छ ?
क. 6
ख. 7
ग. 8
घ. 11

5. शिक्षक सेवा आयोगले आर्थिक बर्ष समाप्त भएको कति समय पछि बार्षिक प्रतिबेदन पेश गर्नु पर्छ ?
क. 3 महिना भित्र
ख. 6 महिना भित्र
ग. 1 बर्ष भीत्र
घ. जहिले पनि

6. सामाजिक लेखा परिक्षण प्रतिबेदन को अन्तिम पुनरावलोकन कस्ले गर्छ?
क. श्रोत ब्याक्ती
 ख. जि शि अ
ग. निर्देशक
 घ. महानिर्देशक

7. नेपालको संविधानको पहिलो संसोधन बाट संसोधित धारा हरु कुन कुन हुन ,?
क. 42 , 84र 286
 ख. 42 , 84 र 284
ग. 42 ,85 र 287
 घ.42 , 86 र 284

8. संविधानको पालाना गर्ने कर्तव्य कस्को हो?
क. नागरिकको
 ख. ब्यक्तीको
ग. जनताको
 घ. समुदायको

9. उपाध्यक्ष पद रहने निकाय कुन हो?
क. शिक्षक सेवा आयोग
 ख. शैक्षिक गुणस्तर परिक्षण केन्द्र
 ग .राष्ट्रिय परिक्षा बोर्ड
 घ. जिल्ला शिक्षा समिति

10. आधारभुत तह सम्मको शिक्षा कस्तो हुनेछ ?
क. निशुल्क
 ख .अनिवार्य
ग .स्वइछिक
  .निशुल्क र अनिवार्य

11. शिक्षकलाइ कति समय निलम्बन गर्न सक्ने ब्याबस्था छ?
क. बढीमा १ महिना
 ख. बढीमा २ महिना
 ग. बढीमा ३ महिना
 घ. बढीमा ४ महिना

12. Who ले बालमैत्रि बिधालयको अबधारणा मा कति वटा तत्व,सुचक ,र न्युनतम मापदण्ड तय गरेको छ?
क. 9 ,95 र149
 ख. 9 ,94 र 149
ग.9 ,96 र 148
 घ. 9 ,96 र 150

13. वहुकक्षा वहुस्तर शिक्षण कुनै जिल्लाबाट शुरुवात गरिएको थियो?
क. कास्की
ख.दार्चुला
ग. सिन्धुपाल्चोक
घ.भक्तपुर

14. अनौपचारिक शिक्षा नीति ले साक्षरोत्तर शिक्षा लाई कुन कार्यक्रमसँग आबद्ध गर्ने कुरा राखेको छ ?
क. व्यावसायिक कार्यक्रम
ख. व्यावहारिक कार्यक्रम
ग. आय आर्जन कार्यक्रम
घ. प्राविधिक कार्यक्रम

15. सिकाइ प्रक्रिया को पहिलो पक्ष कुन हो?
क. प्रेरणा
ख. मनोरञ्जन
ग. प्रतिक्रिया
घ. लक्ष्य निर्धारण

16. स्कुल गाभ्न लिइने आधारहरु कतिवटा रहेका छन् ?
क. 6
ख. 5
ग. 4
घ. 3

17. नेपालमा सामान्य धार तर्फको एस एल सी मा कहिले देखि अक्षराङ्क पद्धति लागू गरिएको हो?
 क. 2072
 ख. 2071
ग. 2070
घ. 2073

18. सुनेर कति प्रतिशत सिक्न सकिन्छ ????
क.11%
ख.14%
ग.25%
घ. 30%

19. जिल्ला स्तरको शैक्षिक विकासको लागि आबश्यक नीति तर्जुमा गर्ने काम कसले गर्छ??
क. जिल्ला समन्य समिती
ख.जिल्ला शिक्षा समिति
ग.जिल्ला शिक्षा परिषद
घ.माथिको सबै

20. नेपालका प्रथम शिक्षा मन्त्री को थिए ???
क.नन्दराम उप्रेती
ख.नृपजङ राणा
ग.मोहनशम्सेर राणा
घ.परशुराम चौधरी

21. नेपालमा प्राविधिक धार तर्फको एस एल सी मा कहिले देखि अक्षराङ्क पद्धति लागू गरिएको हो?
 क. 2072
ख. 2071
ग. 2070

घ. 2073
....................answers..........................


1.शिक्षणका सामान्यतया कति वटा चरणहरु छन ?
 क. ३


2) बिधालय शिक्षाको पाठ्यक्रम संरचना को एकीकृत सिद्धान्त अनुसार कक्षा १-३ सामाजिक बिषयको पाठभार कति तोकिएको छ।

घ.१०

3.आधारभूत तहको सुरुको कक्षाहरुमा कुन शिक्षण उपयुक्त मानिन्छ ?
क. कक्षा शिक्षण


4. राष्टिय शिक्षा परिषदमा मनोनित सदस्यको संख्या कति रहन्छ ?

घ. 11

5. शिक्षक सेवा आयोगले आर्थिक बर्ष समाप्त भएको कति समय पछि बार्षिक प्रतिबेदन पेश गर्नु पर्छ ?
क. 3 महिना भित्र


6. सामाजिक लेखा परिक्षण प्रतिबेदन को अन्तिम पुनरावलोकन कस्ले गर्छ?

ग. निर्देशक

7. नेपालको संविधानको पहिलो संसोधन बाट संसोधित धारा हरु कुन कुन हुन ,?
क. 42 , 84र 286

8. संविधानको पालाना गर्ने कर्तव्य कस्को हो?

 ख. ब्यक्तीको

9. उपाध्यक्ष पद रहने निकाय कुन हो?

 ग .राष्ट्रिय परिक्षा बोर्ड

10. आधारभुत तह सम्मको शिक्षा कस्तो हुनेछ ?

  .निशुल्क र अनिवार्य

11. शिक्षकलाइ कति समय निलम्बन गर्न सक्ने ब्याबस्था छ?

 ग. बढीमा ३ महिना

12. Who ले बालमैत्रि बिधालयको अबधारणा मा कति वटा तत्व,सुचक ,र न्युनतम मापदण्ड तय गरेको छ?

 ख. 9 ,94 र 149


13. वहुकक्षा वहुस्तर शिक्षण कुनै जिल्लाबाट शुरुवात गरिएको थियो?

ग. सिन्धुपाल्चोक

14. अनौपचारिक शिक्षा नीति ले साक्षरोत्तर शिक्षा लाई कुन कार्यक्रमसँग आबद्ध गर्ने कुरा राखेको छ ?

ग. आय आर्जन कार्यक्रम

15. सिकाइ प्रक्रिया को पहिलो पक्ष कुन हो?

घ. लक्ष्य निर्धारण

16. स्कुल गाभ्न लिइने आधारहरु कतिवटा रहेका छन् ?

घ. 3

17. नेपालमा सामान्य धार तर्फको एस एल सी मा कहिले देखि अक्षराङ्क पद्धति लागू गरिएको हो?
 क. 2072


18. सुनेर कति प्रतिशत सिक्न सकिन्छ ????
क.11%

19. जिल्ला स्तरको शैक्षिक विकासको लागि आबश्यक नीति तर्जुमा गर्ने काम कसले गर्छ??
ग.जिल्ला शिक्षा परिषद


20. नेपालका प्रथम शिक्षा मन्त्री को थिए ???

ख.नृपजङ राणा

21. नेपालमा प्राविधिक धार तर्फको एस एल सी मा कहिले देखि अक्षराङ्क पद्धति लागू गरिएको हो?
ख. 2071
........................................................................................................
                                             TSC Prepation 
- Lower Secondary Level
   🔺subjective 
      - subject 1
       - subject 2
       subject 3
        subject 4

    🔺objective
      - quiz set 1
       -  quiz set 2
       - quiz set 3
.......................................................................................................

🔺subjective 
      - subject 1
   नेपाली भाषा

नेपाली भाषा नेपालको राष्ट्रभाषा र सम्पर्क भाषा तथा भारत, भुटान र बर्माको केही भागमा मातृभाषाको रूपमा बोलिने भाषा हो ।

 यो भाषा आर्य-भारोपेली समूहमा पर्दछ । यो भाषा नेपाल र भारतको आधिकारिक (सरकारी काम काजको) भाषा हो । नेपालका करिब आधा जनसंख्याले आफ्नो मातृभाषाको रूपमा यो भाषा बोल्ने गर्दछन् । 

देवनागरी लिपिमा लेखिने यो भाषामा २ किसिमका वर्णहरू छन् । स्वरवर्णमा १२ र व्यञ्जनवर्णमा ३६ वटा वर्णहरू रहेका छन् ।
नेपाली भाषा विभिन्न समयमा विभिन्न नामले चिनिन्थ्यो । खस कुरा, पर्वते भाषा तथा गोर्खाली भाषा आदि। यी मध्ये खस कुरा सबैभन्दा पुरानो नाम हो। खस जातिहरूले बोल्ने भाषा भएको हुनाले यसलाई खस भाषा भनिएको हो ।

 यो भाषा पश्चिम नेपालको कर्णाली क्षेत्रमा विकसित भएर पूर्वतर्फ फैलदै गएको हो । खस कुरा पश्चिम नेपालको मगर जातिहरूले बोल्ने भाषा खाम कुरा सँगै विकसित भएर अगाडि बढेको मानिन्छ ।

🔺objective
      - quiz set 1
........................................... 

प्रश्न नं १.राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप (२०६३) ले कुन शिक्षा लाई बढी जोड दिएकाे पाइन्छ ?
क) मदरसा शिक्षा
ख) बौद्ध शिक्षा
ग) संस्कृत शिक्षा
घ) नेपाली शिक्षा

प्रश्न नं २. कुनै पनि कार्य गर्न का लागि कार्य प्रति उच्च रुपमा प्रयास गर्ने इच्छाशक्ति कुन हो ?
क) पुरस्कार
ख) उत्प्रेरक
ग) उत्प्रेरणा
घ) सम्बर्धन

प्रश्न नं ३.दृष्टिविहिन, सुस्त श्रवण, अपाङ्ग वा सुस्त मनस्थिति भएका बालबालिकाहरुलाई दिइने विशेष शिक्षाको पाठ्यक्रम कस्ले स्वीकृति दिन्छ ?

क) अनौपचारिक शिक्षा परिषद्
ख) शिक्षा मन्त्रालय
ग) विशेष शिक्षा परिषद्
घ) राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मुल्याङ्कन परिषद्

प्रश्न नं ४.  नेपालको संविधान मा ब्यवस्था भए बमोजिम शिक्षा सम्बन्धी नीति तलका मध्ये कुन हो ?

क) अभियान का रुपमा साक्षरता कक्षा सञ्चालन गर्ने
ख) शिक्षा मा लगानी अभिवृद्धि गर्ने
ग) उच्च शिक्षालाई अनुसन्धानमूलक बनाउने
घ) प्राविधिक शिक्षाको विस्तार गर्ने

प्रश्न नं ५.  शिक्षा सेवा आयोगले शिक्षकको नियुक्ति तथा बढुवाको लागि सिफारिस गर्न तलका मध्ये कुन परीक्षाको व्यवस्था गरेको छैन ?
क) लिखित परीक्षा
ख) सामुहिक परिक्षण
ग) प्रयोगात्मक परीक्षा
घ) आन्तरिक परीक्षा

प्रश्न नं ६.चौधौं योजनामा शिक्षा सम्बन्धी लिइएका रणनीतिहरू कति वटा छन् ?
क) ८
ख)६
ग)७
घ)५

 प्रश्न नं ७.  विद्यालयमा उत्पन्न द्वन्द्व व्यवस्थापन समयमा भएन भने तलका मध्ये के हुदैन ?

क) विद्यालय बन्द हुन्छ
ख) विद्यालय प्रति बिस्वास खस्कन्छ
ग) सिकाइ उपलब्धि बृद्धि हुन्छ
घ) शिक्षाको अपेक्षा पुरा हुदैन

प्रश्न नं ८. शिक्षकको आवश्यकताको आधारमा शिक्षकको सेवा सुबिधा निर्धारण गर्नुपर्ने कुरा कुन सिद्धान्तसँग आधारित छ ?

क) वैज्ञानिक व्यवस्थापनको सिद्धान्त
ख) प्रशासनिक व्यवस्थापनको सिद्धान्त
ग) सहभागितामूलक व्यवस्थापनको सिद्धान्त
घ) व्यवस्थापनको व्यवहारवादी सिद्धान्त

प्रश्न नं ९.कक्षामा कुनै विषय वस्तुका सम्बन्धमा प्रश्न सोध्ने र सबैका उत्तरहरु लिने समालोचनात्मक चिन्तनको रणनीतिलाई के भनिन्छ ?

क) जिक्स
ख) मष्तिष्क झंझा
ग) भ्यालु लाइन
घ) परस्पर शिक्षाण

प्रश्न नं १०.  सोनामले उदार, प्रफुल्ल ,निडर , निर्धक्कसंग खुला रुपमा अन्तरक्रिया गर्दछ भने उसले सामाजिक अन्तक्रिरियाको कुन तत्वको प्रयोग गरेको होला ?

क) मानवीय तत्व
ख) संचार तत्व
ग) सामाजिक तत्व
घ) मनोवैज्ञानिक तत्व

प्रश्न नं ११. माध्यमिक शिक्षा पाठ्यक्रम, २०७१, कक्षा १० परिक्षण गरिएको जिल्ला कुन हो ?
क) इलाम 
ख) सल्यान 
ग) दैलेख 
घ) चितवन

प्रश्न नं १२. माध्यमिक शिक्षा पाठ्यक्रम, २०७१ , कक्षा ९, कति जिल्लामा परिक्षण गरिएको थियो ?
क) ९ 
ख) ११ 
ग) १५ 
घ) १८ 

प्रश्न नं १३. बिद्यालय सुधार योजनाले मुख्यत: के कुरालाई आत्मसात गर्छ ?
क) निरन्तरता 
ख) परिवर्तन 
ग) परिवर्तन र निरन्तरता 
घ) न परिवर्तन न निरन्तरता

प्रश्न नं १४. समुदायको सहभागिताबाट बिद्यालय बिकासमा सहयोग पुग्ने महत्वपुर्ण पक्ष कुन हो ? (आ प्र बढुवा ,२०७३)
क) आवश्यकताको पहिचान 
ख) स्रोतको परिचालन 
ग) नियमित अनुगमन 
घ) शिक्षक व्यबस्थापन

प्रश्न नं १५. हाल नेपालमा शिक्षकको  प्रमाणिकरण तालिम कति चरणमा सन्चालन हुनेछ ?

अ) एक चरण 
आ) दुई चरण 
इ) तीन चरण
ई) पाच चरण

प्रश्न नं १६.शिक्षक पेसागत बिकासको प्रारुप 2072 अनुसार प्रमाणीकरण तालिम कति कति अबधिको हुनेछ ?

अ)15 दिन 
आ) 30 दिन 
इ) 45 दिन
ई) 90 दिन

प्रश्न नं १७.रानी पोखरि पाठशालाको स्थापना कहिले भयो ?

अ) बि स 1927
आ) 1931
इ) 1932
ई) 1934 

18. इन्चोन घोषणा भनेको के हो ? 
अ)शिक्षा सम्बन्धी विश्व सम्लेन 
आ) दक्षिण कोरियाको इन्चोन सहरमा भएको सहस्राब्दी बिकाससम्बन्धी घोषणा पत्र 
इ) सन 2030 सम्मका लागि विश्वसम्लेन घोषित शिक्षा योजना 
ई) माथिका सबै 


19. राश्तृय प्रारम्भिक कक्षा पढाइ कार्यक्रम कुन शैक्षी सत्रदेखी कक्षाकोठामा लागू गरियो ?
अ) 2071
आ) 2072
इ) 2073
ई) 2074

20. कहिले देखि शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयलाइ शिक्षा मन्त्रालय र खेलकुद मन्त्रालयमा बिभाजन गरियो ?
अ) 2065 
आ) 2064 
इ) 2064
ई) 2072

 ………………Answers …………………………………

प्रश्न नं १.राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप (२०६३) ले कुन शिक्षा लाई बढी जोड दिएकाे पाइन्छ ?
ग) संस्कृत शिक्षा


प्रश्न नं २. कुनै पनि कार्य गर्न का लागि कार्य प्रति उच्च रुपमा प्रयास गर्ने इच्छाशक्ति कुन हो ?
ग) उत्प्रेरणा

प्रश्न नं ३.दृष्टिविहिन, सुस्त श्रवण, अपाङ्ग वा सुस्त मनस्थिति भएका बालबालिकाहरुलाई दिइने विशेष शिक्षाको पाठ्यक्रम कस्ले स्वीकृति दिन्छ ?

घ) राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मुल्याङ्कन परिषद्

प्रश्न नं ४.  नेपालको संविधान मा ब्यवस्था भए बमोजिम शिक्षा सम्बन्धी नीति तलका मध्ये कुन हो ?

ख) शिक्षा मा लगानी अभिवृद्धि गर्ने

प्रश्न नं ५.  शिक्षा सेवा आयोगले शिक्षकको नियुक्ति तथा बढुवाको लागि सिफारिस गर्न तलका मध्ये कुन परीक्षाको व्यवस्था गरेको छैन ?

ख) सामुहिक परिक्षण

प्रश्न नं ६.चौधौं योजनामा शिक्षा सम्बन्धी लिइएका रणनीतिहरू कति वटा छन् ?

ख)६

 प्रश्न नं ७.  विद्यालयमा उत्पन्न द्वन्द्व व्यवस्थापन समयमा भएन भने तलका मध्ये के हुदैन ?

ग) सिकाइ उपलब्धि बृद्धि हुन्छ


प्रश्न नं ८. शिक्षकको आवश्यकताको आधारमा शिक्षकको सेवा सुबिधा निर्धारण गर्नुपर्ने कुरा कुन सिद्धान्तसँग आधारित छ ?

घ) व्यवस्थापनको व्यवहारवादी सिद्धान्त

प्रश्न नं ९.कक्षामा कुनै विषय वस्तुका सम्बन्धमा प्रश्न सोध्ने र सबैका उत्तरहरु लिने समालोचनात्मक चिन्तनको रणनीतिलाई के भनिन्छ ?

ख) मष्तिष्क झंझा

प्रश्न नं १०.  सोनामले उदार, प्रफुल्ल ,निडर , निर्धक्कसंग खुला रुपमा अन्तरक्रिया गर्दछ भने उसले सामाजिक अन्तक्रिरियाको कुन तत्वको प्रयोग गरेको होला ?

ग) सामाजिक तत्व

प्रश्न नं ११. माध्यमिक शिक्षा पाठ्यक्रम, २०७१, कक्षा १० परिक्षण गरिएको जिल्ला कुन हो ?
ग) दैलेख 

प्रश्न नं १२. माध्यमिक शिक्षा पाठ्यक्रम, २०७१ , कक्षा ९, कति जिल्लामा परिक्षण गरिएको थियो ?
ख) ११ 

प्रश्न नं १३. बिद्यालय सुधार योजनाले मुख्यत: के कुरालाई आत्मसात गर्छ ?
ग) परिवर्तन र निरन्तरता 


प्रश्न नं १४. समुदायको सहभागिताबाट बिद्यालय बिकासमा सहयोग पुग्ने महत्वपुर्ण पक्ष कुन हो ? (आ प्र बढुवा ,२०७३)

ख) स्रोतको परिचालन 

प्रश्न नं १५. हाल नेपालमा शिक्षकको  प्रमाणिकरण तालिम कति चरणमा सन्चालन हुनेछ ?
आ) दुई चरण 


प्रश्न नं १६.शिक्षक पेसागत बिकासको प्रारुप 2072 अनुसार प्रमाणीकरण तालिम कति कति अबधिको हुनेछ ?
आ) 30 दिन 
प्रश्न नं १७.रानी पोखरि पाठशालाको स्थापना कहिले भयो ?
ई) 1934 

18. इन्चोन घोषणा भनेको के हो ? 
ई) माथिका सबै 

19. राश्तृय प्रारम्भिक कक्षा पढाइ कार्यक्रम कुन शैक्षी सत्रदेखी कक्षाकोठामा लागू गरियो ?
इ) 2073

20. कहिले देखि शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयलाइ शिक्षा मन्त्रालय र खेलकुद मन्त्रालयमा बिभाजन गरियो ?
अ) 2065 

........................................................................................................
                                             TSC Prepation 
- Secondary Level
   🔺subjective 
      - subject 1
       - subject 2
       subject 3
        subject 4

    🔺objective
      - quiz set 1
       -  quiz set 2
       - quiz set 3
.......................................................................................................
🔺subjective 
      - subject 1
समाहित शिक्षाको आवश्यकता र महत्त्व
                    लेखक - गुरु मैनाली

मानव सभ्यताको विकास सँगै मानिसको सोचमा पनि परिवर्तन आएको छ। मानवीय मूल्य र मान्यतामा परिवर्तन आएको छ । अपाङ्गहरूलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन आएको छ। यस्तो दृष्टिकोणमा आएको परिवर्तनलाई प्राचीन समयदेखि बौद्धिक जागरण सम्म, बौद्धिक जागरणदेखि मानव अधिकारको घोषणासम्म र मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणादेखि हालसम्म गरी जम्मा तीन कालक्रममा विभाजन गर्न सकिन्छ ।

पहिलो समय तिरस्कारको समय रह्यो। प्राचीन कालमा अपाङ्गहरू तिरस्कृत थिए । प्राचीन ग्रीकमा त अपाङ्ग बच्चालाई गुफामा लगेर मिल्काउने, पानीमा डुबाउने वा थेब्स पहाडबाट खसालिदिने गरिन्थ्यो। प्लेटोले यस्ता विकलाङ्ग बच्चाहरूलाई अज्ञात स्थानमा लगेर छोडिदिनुपर्ने विचार व्यक्त गरेका छन् ।धार्मिक दृष्टिकोणले यसलाई पूर्वजन्मको पापका रूपमा लिइन्थ्यो ।

दोस्रो समय करुणा या दयाको समय थियो । खास गरी युरोपमा बौद्धिक जागरणपछि स्वतन्त्रता, समानता र भाइचाराको दुन्दूभी मच्चियो। अशक्त र गरिबहरूको सेवा गर्नु नै मानिसको कर्तव्य हो भन्ने दृष्टिकोण देखा पर्न थाल्यो । यही बेला केही व्यक्तिहरूले अपाङ्गहरूको शिक्षाका लागि प्रयास पनि गरे । माइकल चार्ल्स ले पे ले बहिराहरूका लागि साङ्केतिक भाषाको विकास गरे । भ्यालेन्टाइन हनीले दृष्टिविहीनका लागि raised print method को विकास गरिन् भने सेगुइनले सन् १८१० मा सुस्तमनस्थितिका बालबालिकाहरूको शिक्षण तरिकाको विकास गरे । यसबीचमा कल्याणकारी कार्यका रूपमा अपाङ्गहरूलाई शिक्षा दिने सीमित प्रयास भएको पाइन्छ । यो काल मानवअधिकारको विश्वव्यापी घोषणासम्म कायमै रह्यो।

तेस्रो सोच अधिकारबादी सोचका रूपमा देखापर्‍यो । यस कालमा मानिसले मानिसलाई कुनै पनि आधारमा विभेद गर्न हुँदैन भन्ने अवधारणा अधि सारिएको पाइन्छ । जसअनुसार अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको पनि साङ्ग व्यक्तिहरू सरह अधिकार सुनिश्चित गर्न थालियो ।

अपाङ्गताको वर्गीकरण :
अपाङ्गहरूको बर्गीकरण पनि फरक फरक समयमा फरक फरक ढङ्गले गरिएको छ । यसलाई पनि तीन वर्गमा राखेर हेर्न सकिन्छ । पहिलो वर्गमा मनोचिकित्सक धारणा आउँछ, जस अनुसारचिकित्सा विज्ञान र मनोवैज्ञानिक परीक्षणका आधारमा अपाङ्गताको वर्गीकरण गरियो । दृष्टिविहीन, सुस्तमनस्थिति, बहिरा, सुस्तश्रवण, शारीरिक अपाङ्गहरू भनी वर्गीकरण गरियो । मनोवैज्ञानिक परीक्षणका आधारमा मूर्ख, बुद्धिमान भनी छुट्याइए । सन् १९१३ पछि यति धेरै मनोवैज्ञानिक परीक्षण भए र मनोवैज्ञानिक परीक्षणका आधारमा मानिसहरूलाई अलग्याउने काम गरियो कि १९१३ देखि १९२७ सम्मको अवधिलाई “वैज्ञानिक जातिवाद”को संज्ञा समेत दिएको पाइन्छ । 

तर सधै यही मात्रै परिभाषा मान्य भएन । केही समाजशास्त्रीहरूले सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, भाषिक तथा भौगोलिक दूरता आदिका कारण पनि अपाङ्गता पैदा हुन्छ भन्ने तर्क अघि सारे । यस्ता असक्षमतालाई उनीहरूले सुविधाविहीन वर्गमा राखे ।

तेस्रो असक्षमतालाई कठिनाइको वर्गमा राखे । खासगरी विद्यार्थी सिक्नका लागि शैक्षिक सन्दर्भ र विद्याथीका बीच अन्तरक्रिया हुनुपर्छ । तर कहिलेकाहीँ उनीहरूबीच यस्तो अन्तरक्रियामा समस्या पैदा हुन्छ । विद्यार्थीहरूमा संवेगात्मक तथा व्यवहारजन्य विचलनहरू पैदा हुन्छन् । कहिलेकाहीँ विशिष्ट खालका सिकाइ कठिनाइहरू समेत पैदा हुन्छन् ।

यी विभिन्न किसिमका अपाङ्गहरूको पठनपाठनका लागि शिक्षामा पनि फरक फरक उपागमहरू देखा परे । सुरुमा अपाङ्गताको प्रकारका आधारमा अलग अलग विद्यालयहरू खोलिए । यस्ता विद्यालयहरूलाई विशेष विद्यालय भनियो । उदाहरणका लागि बहिराका लागि बहिरा विद्यालय, नेत्रहिनहरूका लागि नेत्रहीन विद्यालय, सुस्त मनस्थितिहरूका लागि छुट्टै विद्यालयको सुरुवात गरियो । नेपालमा पनि यसको प्रयास नगरिएको होइन । खासगरी बहिराहरूका लागि काठमाडौँको नक्सालमा बहिरा विद्यालय, सुस्त मनस्थितिका बालबालिकाहरूका लागि निर्मल सुस्त मनस्थिति तथा शारीरिक अपाङ्गहरूका लागि खगेन्द्र नवजीवन केन्द्रको स्थापना गरिएको पाइन्छ । यस्ता विद्यालयहरूलाई विशेष विद्यालय र शिक्षण विधि पनि अलग नै निर्धारण गरियो । नेपालमा अहिले यस्ता विशेष विद्यालयहरूको सङ्ख्या ३४ रहेको छ तर यसरी अध्ययन अध्यापन गराउँदा थोरै व्यक्तिहरूलाई मात्र शिक्षा दिन सकिने, खर्चिलो तथा यस्ता अपाङ्गहरूको समाजिकरणमा कठिनाइ पैदा भयो ।

दोस्रो उपागममा एकीकृत शिक्षालाई लिन सकिन्छ । यसमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई एउटै विद्यालय भित्र फरक कक्षाकोठामा अध्ययन गराउने काम गरिन्छ भने बाँकी समय उनीहरू विद्यालयका अन्य विद्यार्थीहरू सँगै रहन्छन् । यस उपागमबाट केही बढी विद्यार्थीहरूलाई अध्यापन गराउन सम्भव भयो । अपाङ्गहरूलाई अरू बढी समाजीकरण गर्न मदत मिल्यो । नेपालमा एकीकृत शिक्षाको थालनी विशेष शिक्षा विद्यालयको सुरुवातभन्दा अगाडि आएको पाइन्छ । खासगरी ल्याव स्कुलमा दृष्टिविहीन बालबालिकाहरूका लागि यस्तो एकीकृत शिक्षाको सुरुवात भएको पाइन्छ । नेपालमा हाल यस्ता एकीकृत विद्यालयहरूको सङ्ख्या ३६५ रहेको छ । तिनीहरूलाई विशेष शिक्षा स्रोत कक्षा भन्ने गरिएको छ । जहाँ एक स्रोत कक्षामा १० जना विद्यार्थीहरू छात्रवृत्ति तथा आवास सुविधा सहित अध्ययन गर्छन् । यस्ता विशेष शिक्षाका विद्यालय र स्रोत कक्षामा गरी जम्मा ६२५० विद्यार्थीहरू अध्ययनरत छन् ।

तर अझै पनि सबै अपाङ्गहरूलाइ शिक्षा दिन कठिनाइ भयो । सन् १९९४ सम्ममा विकासोन्मुख मुलुकहरूमा १ प्रतिशत भन्दा कम अपाङ्गहरूले मात्र शिक्षा हासिल गरेको तथ्य सार्वजनिक भयो । सन् १९९०मा थाइल्याण्डको जोम्टिनमा भएको शिक्षा सम्मेलनले शताब्दीको अन्त्यसम्ममा सबैका लागि प्राथमिक शिक्षामा पहुँच पुर्‍याउने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्‍यो तर विश्वको जनसङ्ख्याको झन्डै १० प्रतिशत सङ्ख्या अपाङ्गहरूको रहेको हुँदा ती अपाङ्गहरूलाई शिक्षा नदिइ सबैका लागि शिक्षाको लक्ष्य हासिल हुन नसक्ने प्रष्ट देखियो । यसका लागि शैक्षिक उपागमा समेत परिवर्तन गरियो । यही उपागम समाहित शिक्षा हो । 

शिक्षामा समाहित शिक्षाको प्रयोग केही अघिदेखि नै हुँदै आएको भए तापनि सन् १९९४ को स्पेनको सालमाङ्का सम्मेलनले यसलाई व्यापक बनाउने काम गर्‍यो । सन् १९४८ को मानवअधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्रले अधिकारमुखी अवधारणलाई अघि सार्‍यो जसअनुसार सबै बालबालिकाहरूले आधारभूत तहसम्मको शिक्षा निःशुल्क र अनिवार्य रूपले हासिल गर्न पाउने कुरा उल्लेख गरियो । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारसम्बन्धी महासन्धि र स्वेच्छिक प्रोटोकल, २००६ ले आफू बसेको समुदायका अन्य व्यक्तिहरू सरह समान आधारमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले पनि शिक्षा पाउनु पर्ने अधिकार व्यक्त गर्‍यो । सन् १९९३ को संयुक्त राष्ट्रसङ्घको अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि समानताको नियममा अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरूको शिक्षा, विद्यमान शिक्षा प्रणालीको अभिन्न अङ्ग हुने कुरा व्यक्त गर्‍यो । त्यस्तै बाल अधिकार सम्बन्धी महासन्धिले १८ वर्षमुनिका सबैलाई अपाङ्गता लगायतका आधारमा भेदभाव गर्न निषेध गर्‍यो ।

यद्यपि समाहित शिक्षाको बारेमा सबैको धारणा एउटै छैन । यो शैक्षिक उपागम मात्र भएको हुँदा एउटै परिभाषा सम्भव पनि भएन । त्यसैले यहाँ केही परिभाषा र समाहित शिक्षाका विशेषताहरूबारे पनि चर्चा गर्नु प्रासङ्गिक छ ।

सालामाङ्का सम्मेलनका अनुसार “समाहित शिक्षा भन्नाले विद्यालयले शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, संवेगात्मक, भाषिक तथा अन्य अवस्थाका बाबजुद सबै बालबालिकाहरूलाई समायोजित गर्नुपर्छ । यसभित्र अपाङ्ग तथा प्रतिभावान व्यक्तिहरू, सडक तथा कामदार बालबालिका, दुर्गम क्षेत्रका तथा घुमन्ते जाति, भाषिक/सांस्कृतिक अल्पसंख्यक, अल्पसंख्यक जातिहरू तथा अन्य सुविधाविहीन वा सीमान्तकृत वर्ग वा क्षेत्रका बालबालिकाहरू समेत पर्दछन् ।”
विकिपेडियाका अनुसार समाहित शिक्षा भनेको विशेष शिक्षाका बालबालिकाहरूलाई शिक्षा दिने एक उपागम हो । समाहित शिक्षामा विशेष शिक्षाको आवश्यकता भएका बालबालिकाहरू पूरै समय वा ज्यादा जसो समय साङ्ग बालबालिकाहरू सँगै बिताउँछन् । समाहित भनेको विद्यार्थीले आफ्नै समुदायको विद्यालयमा पढ्न पाउने अधिकार र विद्यालयले पढाउनु पर्ने दायित्व पनि हो।
शिक्षा विभागका अनुसार “समाहित शिक्षा भन्नाले सबै बालबालिकाहरूका लागि विभेद रहित वातावरणमा बहुसांस्कृतिक भिन्नतालाई सम्मान गर्ने, आफ्नै समुदायमा जीवनोपयोगी शिक्षा प्राप्त गर्ने अधिकारलाई सुनिश्चित गर्ने शैक्षिक पद्धतिको विकास प्रक्रियालाई बुझ्नु पर्दछ।”

यी परिभाषाहरूका आधारमा समाहित शिक्षा समुदायको विद्यालयमा सबै बालबालिकाहरूलाई शिक्षा दिने उपागम भन्ने अर्थ लाग्छ ।

समाहित शिक्षाका सिद्धान्तहरू

सबैका लागि विद्यालय School for all बनाउनु पर्ने, विद्यालयले सबैलाई समावेश गराउनु पर्ने, यसले विभेदलाई अन्त्य गरी सबैका लागि अनुकुल अवस्था सिर्जना गर्नुपर्ने, सिकाइमा सहयोगी र सिकारुका व्यकिगत आवश्यकता माथि विचार पुर्‍याउनु रहेका छन् । यसो गर्नका लागि विद्यमान विद्यालयका विद्यमान भौतिक संरचना, पाठ्यक्रम, शैक्षणिक विधिमा परिवर्तन र परिमार्जनको जरुरत पर्दछ ।

समाहित शिक्षाका विशेषता

१. भौतिक संरचना : अहिलेका हाम्रा विद्यालयहरू सबै व्यक्तिका अनुकुल छैनन् । उदाहरणका लागि हाम्रा विद्यालयहरूमा “ह्वील चेयर”लैजान सकिँदैन । विद्यालयहरूका कक्षा कोठाहरूमा ह्वील चेयर लैजान सकिने गरी विद्यालयका भौतिक संरचनामा परिवर्तन गर्नु जरुरी हुन्छ । जसका लागि र्‍यामको निर्माण जरुरी हुन्छ । यसरी र्‍याम्प निर्माण गर्दा एक फुट माथि उठाउनका लागि २० फुट परबाट भिरालो पार्दै ल्याउनु पर्छ । त्यस्तै विद्यालयमा अपाङ्गहरूका लागि अलग शौचालयको व्यवस्था जरुरी हुन्छ। यसरी शारीरिक अपाङ्गहरूका लागि विद्यालयलाई अपाङ्गमैत्री बनाउन सकिन्छ । त्यस्तै दृष्टिविहीन बालबालिकाहरू छन् भने उनीहरूको आउने जाने स्थानमा अनावश्यक कुराहरू राख्‍ने गर्नु हुँदैन। सुस्त मनस्थितिका बच्चाहरू एकै ठाउँमा धेरै समयसम्म बस्न नसक्ने भएका हुँदा उनीहरू चलमलाउन मिल्ने किसिमको बसाइ व्यवस्था कायम गर्नु पर्ने हुन्छ । विद्यार्थीहरूले समूह कार्य गर्न, व्यक्तिगत रूपमा अध्ययन गर्न र शिक्षकले पढाएको बेलामा डेस्क बेन्चलाई अगाडि फर्काएर क्रमबद्ध रूपमा राख्‍न मिल्ने खालका हुनुपर्छ अर्थात आवश्यकताअनुसार विभिन्न खालका बसाइ व्यवस्था कायम गर्न मिल्ने खालका डेस्क बेन्चहरूको निर्माण गरिनु पर्छ ।

२. शिक्षक तालिमको व्यवस्था : शिक्षकहरूलाई अपाङ्गताका प्रकारहरू, उनीहरूका सिकाइ विविधताहरू तथा उनीहरूका लागि उपयुक्त शैक्षणिक विधिका बारेमा पूर्व सेवाकालीन तालिम तथा सेवाकालीन तालिमका माध्यमबाट परिचित गराउनु पर्छ । शिक्षकहरूमा अपाङ्गहरूले पनि सिक्न सक्छन् भन्ने सकारात्मक सोचको विकास गराउनु पर्छ । सेवाकालीन शिक्षकहरूलाई अनलाइन, दूर शिक्षाको माध्यमबाट तालिम उपलब्ध गराउन सकिन्छ भने पूर्व सेवाकालीन तालिम शिक्षा शास्त्र सङ्कायको पाठ्यक्रममा व्यवस्थित रूपमा राख्‍न सकिन्छ । यसरी छोटो अवधिको तालिमका लागि र अन्य सहयोगका लागि हाल सञ्‍चालनमा रहेका विशेष शिक्षाका स्रोत कक्षाहरूलाई शिक्षक तथा विद्यार्थीका लागि स्रोत कक्षाको रूपमा विकसित गर्ने र त्यहाँ कार्यरत विशेष शिक्षकहरूलाई शिक्षक तालिम कार्यमा लगाउनु सकिन्छ । समय समयमा स्रोत शिक्षकहरू आफ्नो सेवा क्षेत्रभित्रका विद्यालयहरूको निरीक्षण गर्ने र त्यहाँका समस्याहरू समाधानमा लगाउने गरी उनीहरूको कार्यमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ ।

३. पाठ्यक्रममा सुधार : पाठ्यक्रम अपाङ्गमैत्री नहुँदा, लैङ्गिक मैत्री नहुँदा सिकाइमा कठिनाइ हुने गर्छ । त्यस्तै पाठ्यक्रमलाई स्थानीयकरण र भाषा, संस्कृति अनुसार सान्दर्भीकरण पनि गरिनु पर्छ । कतिपय समय पाठ्यक्रममा रहेका व्यवधानका कारण सिकाइ असक्षमता पैदा हुने हुँदा त्यस्ता पाठ्यक्रम, पाठ्यपुस्तकलाई परिमार्जन गर्नुपर्छ । उदाहरणका लागि ‘चित्रमा के छ ? भन त’ भनी दृष्टिविहीनहरूलाई सोधियो भने यो उसका लागि सिकाइ व्यवधान हुन्छ । चित्र भर्ने काम पनि दृष्टिविहीनहरूका लागि व्यवधानपूर्ण छ।

४. शैक्षणिक विधिमा परिवर्तन : विद्यमान शैक्षणिक विधिले व्यक्तिका सिक्ने तरिकाहरू फरक फरक हुन्छन् । उनीहरूको सिकाइ गति पनि फरक हुन्छ भन्ने कुरामा ध्यान दिएको छैन । सबैका लागि एकै किसिमको शैक्षणिक विधिको प्रयोग गरिँदा सिकाइमा कठिनाइ पैदा हुन्छ । प्रवचन विधिबाट शाब्दिक बुद्‍‍धिमत्ता भएका बालबालिकाहरूले लाभ लिन सक्छन् तर डिस्लेक्सिया भएका बच्चाहरू लाभान्वित हुँदैनन् । त्यसैले हरेक व्यक्तिको आन्तरिक क्षमताको प्रस्फुरण गराउन सिकाइलाई बालकेन्द्रित बनाउनु पर्छ । व्यक्तिलाई उसको आफ्नै गतिमा सिक्ने वातावरणको सिर्जना गर्नु पर्छ । यदि विद्यार्थी शिक्षक अनुपात २०:१ छ र २ जना बहिरा बच्चा पढ्छन् भने त्यो कक्षाको विद्यार्थी अनुपात १६:१ कायम गर्नुपर्छ ।

५. आवश्यकता अनुसारको सहयोग : सबै बालबालिकाहरूलाई विद्यालय शिक्षाको कुनै न कुनै अवस्थामा विशेष किसिमको सहयोगको आवश्यकता पर्दछ । यसका लागि विद्यालयले विद्यार्थीहरूको आवश्यकता अनुसारको सहयोग उपलब्ध गराउनु पर्छ । दृष्टिविहीन बालबालिकाहरूका लागि ब्रेल लिपीको ज्ञान, बहिरा बालबालिकाहरूका लागि सांकेतिक भाषाको ज्ञान, भाषिक कठिनाइ भएका, गणितमा कठिनाइ भएकाहरूका लागि सो विषयसँग सम्बन्धित उपचारात्मक शिक्षण उपलब्ध गराउनु पर्छ । त्यस्तै बोलीमा कठिनाइ हुनेहरूका लागि स्पीच थेरापी आदिको समेत प्रबन्ध गरिएको हुन्छ । व्यक्तिको क्षमता अनुसार सिकाइ प्रक्रिया अघि बढाइने भएको हुँदा हरेक विद्यार्थीहरूलाई उनीहरूको क्षमता र गति अनुसार शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप अघि बढाइन्छ । यसले गर्दा सबै विद्यार्थीलाई फाइदा पुग्ने देखिन्छ । यसका अलावा बालबालिकाहरूका लागि परामर्श तथा मार्गदर्शन सेवा समेत उपलब्ध गराउनु पर्छ ।

समाहित शिक्षाको आवश्यकता

१. सबैले आफ्नै समुदायमा पढ्न पाउने अधिकारको सुनिश्चितता गर्न : सबै विद्यार्थीले आफ्नै समुदायमा पढ्न पाउनु पर्छ । शारीरिक असक्षमता वा कुनै पनि कारणले विद्यालयमा विद्यार्थीलाई पढ्न बाट बन्चित गरिनु हुँदैन । त्यसका लागि विद्यालयका भौतिक संरचना तथा शैक्षणिक विधिहरू बाधक भए तिनीहरूमा फेरबदल गरी पढ्न पाउने वातावरण निर्माण गर्नु पर्छ ।

२. सबैका लागि शिक्षाको लक्ष्य पूरा गर्न : विश्वमा १० प्रतिशत बालबालिकाहरू विशेष शिक्षाको आवश्यकता भएका छन् । सन् १९९० को जोम्टिनमा सबैका लागि शिक्षाको धोषणा गरियो । त्यो लक्ष्य हासिल गर्नका लागि सन् १९९४ मा भएको विशेष शिक्षाको आवश्यकता सम्मेलनमा समाहित शिक्षालाई प्रमुख रणनीतिका रूपमा अधि सारिएको छ ।

३. कम खर्चिलो : समाहित शिक्षा विशेष शिक्षाको विद्यालय भन्दा कम खर्चिलो हुने कुरा अनुसन्धानले देखाएको छ । बच्चा आमाबाबुसँगै बस्ने भएकाले खाना तथा आवासको खर्च बच्न जाने हुन्छ ।

४. कम कठनाई : एकीकृत तथा विशेष शिक्षाका विद्यालयहरूमा पढेका विद्यार्थीहरूलाई समाजमा समायोजन गर्न कठिनाइ भयो । समाजको विभेदकारी मानसिकता कारण उनीहरू समाजमा समाजीकरणमा कठिनाइ भयो तर समाहित शिक्षाले कक्षामा हुने विभेदकोअन्त्य गर्दै सबैले सम्मानजनक अवस्थामा शिक्षा हासिल गर्न पाउने वातावरण तयार गर्ने भएको हुँदा उनीहरूलाई विद्यालय तथा समाजमा समाजिकरण गर्न कठिनाइ नपर्ने हुन्छ ।

५. विविधताको स्वीकार : हरेक व्यक्ति उसको रुचि, क्षमता, शारीरिक अवस्था तथा मानसिक अवस्थाका कारण भिन्न हुन्छ । यो विविधतालाई विद्यालय तहमा परिचित गराइने हुँदा विविधतालाई स्वीकार गर्ने बानीको विकास गराइएको हुन्छ ।

६. हरेक विद्यार्थीले विद्यालयमा रहेको विविधताबाट सिक्न सक्छ।

समाहित शिक्षाको महत्त्व


  • यसले मित्रताको भावनाको विकास गर्छ ।
  • सामाजिक सम्बन्धको सुरुवात, विस्तार र सञ्जालको निर्माण गर्छ ।
  • आम पाठ्यक्रममा अधिक पहुँच पुग्छ ।
  • अन्तरक्रियाका लागि ज्यादा मौका प्राप्त हुन्छ ।
  • शिक्षक कर्मचारी अभिभावक र समुदायबीचको सम्बन्ध र सहयोगमा वृद्धि हुन्छ ।
  • परिवारहरू समुदायमा अझ बढी एकीकृत हुन्छन् ।
  • व्यक्तिगत विभिन्नताहरूलाई स्वीकार्ने बानीको विकास हुन्छ ।
  • सबैलाइ आदर सम्मान गर्ने बानीको विकास गराउँछ ।
  • समाजमा समाजीकीकरण गर्न सहयोग पुग्छ ।
  • सहभागितामूलक सिकाइ र अरुलाई सिकाएर विषयबस्तुको दक्षता हासिल गर्न सकिन्छ ।
  • सिकाइ उपलब्धीमा वृद्धि हुन्छ ।
  • विभेदकारी सोचको अन्त्य गर्छ ।


नेपालको सन्दर्भ
नेपालमा विशेष शिक्षाको सुरुवात २०२० सालमा इसावेल ग्रान्टले अन्धाहरूका लागि एकीकृत कक्षा सञ्‍चालन गर्न अनुरोध गरेपछि भएको हो । २०२१ सालमा लेवोरेटरी स्कुलका शिक्षक र कलेज अफ एजुकेशनका शिक्षक र कलेज अफ एजुकेशनका विद्यार्थीहरूलाई अन्धाहरूलाई पढाउने तालिम प्राप्त गरे । २०२१ साल फागुन देखि ८/९जना विद्यार्थी भर्ना गरी एकीकृत शिक्षा कार्यक्रम सञ्‍चालन गरिएको पाइन्छ । त्यस्तै २०२३ सालमा बहिरा विद्यालयको स्थापना भयो । २०२६ सालमा अन्धा र अपाङ्गहरूलाई शिक्षा र व्यावसायिक तालिम दिनेगरी खगेन्द्र नवजीवन केन्द्रको स्थापना गरियो । २०३७ सालमा सुस्त मनस्थितिका बालबालिकाहरूका लागि निर्मल बालविकास केन्द्रको स्थापना भएपछि सुस्त मनस्थितिका बालबालिकाहरूले पनि शिक्षा प्राप्त गर्न थालेका हुन् ।
२०३० सालमा विशेष शिक्षा परिषद गठन भयो र २०३४ सालमा सामाजिक सेवा राष्ट्रिय परिषदको मातहत राखियो । २०४८/४९ देखि पुन शिक्षा मन्त्रालयमा विशेष शिक्षाको अभिभारा आइपुगेको छ ।

नेपालमा अहिले कूल जनसङ्ख्याको १.९४ प्रतिशत अपाङ्गहरू रहेका छन् । तर यो सङ्ख्या मनोचिकित्सक प्याराडायमका आधारमा मात्र हो । सिकाइ कठिनाइ भएका बालबालिकाहरू, तथा सुविधाहिन वर्गका बालबालिकाहरूको सङ्ख्या यसमा सामेल छैन । त्यसो हुँदा यो सङ्ख्या अरु बढ्न जाने निश्चित छ । हाल विशेष शिक्षाका विद्यालय तथा विशेष शिक्षा स्रोत कक्षामा पढ्ने विद्यार्थी सङ्ख्या ६२५० मात्र छ । तर अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरू अन्य साधारण विद्यालयहरूमा पढ्नेको सङ्ख्या ६७ हजारभन्दा बढी छन् । तर ती विद्यालय समाहित विद्यालय भने होइनन् किनकि त्यहाँ उनीहरूलाई पर्ने समस्याको सम्बोधन गरिएको छैन । विभेदकारी अवस्थाको अन्त्य गरिएको छैन । उनीहरूका लागि चाहिने आवश्यक Remedial कक्षाहरूको व्यवस्था गरिएको छैन । विद्यालयलयमा समाहित शिक्षा लागु गर्न यसका अतिरिक्त परामर्श तथा मार्गनिर्देशन, विभिन्न किसिमका थेरापीहरूको समेत व्यवस्था गरी सबै बालबालिकाहरूको अनुकूल व्यवस्था नै समाहित शिक्षाको मकसद हो।


🔺objective
      - quiz set 1
...................................

1.शैक्षिक जनशक्ति तालिम निति कहिले बनेको हो ?
क. २०६१
ख. २०६३
ग. २०६२
घ. २०६०

2. बि.सं 2028 सालमा महिला साक्षारता दर कति % रहेको थियो ?
क. ३.९%
ख. २.९%
ग. ३.७%
घ. ३.६%

3. अनौपचारिक शिक्षा बिस्तार कार्यक्रम कुन उमेर समुह का बालबालिकाहरु समाबेश हुन्छन् ?
क. २ बर्ष देखि ६ बर्ष सम्म
ख. ५ बर्ष देखि ८ बर्ष सम्म
ग.६ बर्ष देखि ७ बर्ष सम्म
घ. ६ बर्ष देखि ८ बर्ष सम्म

4. नेपाल मा रेडियो शिक्षा शिक्षक तालीम कहिले सञ्चालन भयो?
क. सन् १९८१
ख. सन् १९८०
ग. सन् १९७९
घ. सन् १९६०

5. निरन्तर विधार्थी मूल्यांकन के संग सम्बन्धित छ?
क. वार्षिक परीक्षा
ख. उदार कक्षोन्नति
ग. निर्यनात्मक मूल्यांकन
घ. विधार्थी मूल्यांकन

6. राणाकालीन समयमा 6 पासे लाई के भनिन्थ्यो …?
क. निजामति द्वितीय
ख. छ पासे
ग. निजामति प्रथमा
घ. चार पासे

7. शिक्षा नियमावली ले १-८ लाई आधारभुत तह भनेर कुन संशोधनले मानेको हो ?
क. चौंथो संशोधनले
ख. पहिलो संशोधनले
ग. दोस्रो संशोधनले
घ. पाचौ संशोधनले
8. नेपाल को संविधान २०७२ अनुसार अनुसूची ६ मा केको व्यवस्था छ ?
क. प्रदेशको अधिकारको सुची
ख. संघको अधिकारको सुची
ग. स्थानीयको अधिकारको सुची
घ. साझा अधिकारको सुची

9. राष्ट्रिय शिक्षा आयोगको प्रतिबेदन अनुसार बिशिष्टिकरणको पहिलो चरण कुन हो?
क. स्तातक तह
ख. माध्यमिक शिक्षा
ग. उच्च माध्यमिक शिक्षा
घ. निम्न माध्यमिक शिक्षा

10. शिक्षा नियमावली ले १-८ लाई आधारभुत तह कहिले मानेको हो ?
क. २०६६/५/१७ देखी
ख. २०६६/५/१० देखी
ग. २०६५/५/१७ देखी
घ. २०६४/४/१७ देखी

11. राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०६३ को पहिलो संसोधन नेपाल सरकारवाट कहिले भयो ?
क. असार,२०७२ मा संशोधन
ख. असार,२०७१ मा संशोधन
ग. असार,२०७० मा संशोधन
घ. असार,२०७३ मा संशोधन

12. हालको संविधानको नाम के हो ?
क. नेपालको संविधान
ख. नेपालको अन्तरिम संविधान
ग. नेपालको संविधान २०७२
घ.नेपाल अधिराज्यको संविधान २०७२

13. हालको संविधानमा कति भाग ,धारा र अनुसूचि रहेका छन् ?
क. ३५ भाग ३०७ धारा र ९ अनुसूचि
ख. ३५ भाग २०८ धारा र ९ अनुसूचि
ग. ३५ भाग ३०८ धारा र ९ अनुसूचि
घ. ३५ भाग ३०९ धारा र १९ अनुसूचि

14. नेपालको संविधान २०७२ कहिले जारी भयो ?
क.बि. सं. २०७३ साल असोज ३
ख. बि. सं. २०७२ साल असोज ३
ग. बि. सं. २०७४ साल असोज ३
घ. बि. सं. २०७२ साल असोज २

15. शिक्षाको ईस्तिहारमा कति दफाको व्यवस्था गरिएको थियो …?
क. ४२ दफा
ख. ४० दफा
ग. ४ दफा
घ. ४६ दफा

16. बि.सं 1990 सालको SLC परीक्षामा कति बिद्यार्थी दोस्रो श्रेणीमा उत्तीर्ण भएका थिए …?
क. ९ जना
ख. १९ जना
ग. १० जना
घ. ३३ जना

17. राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०६३ नेपाल सरकारवाट कहिले जारी भयो ?
क. २०६३/१०/२० गते
ख. २०६३/१०/२२ गते
ग. २०६३/१०/२ गते
घ. २०६३/१०/२५ गते

18. आधारभूत शिक्षा पाठ्यक्रम (६-८) को नयॉ पाठ्यक्रम संरचना नेपाली विषयको साप्ताहिक पाठ्यभार कति रहेको छ ?
क. ६
ख. ५
ग. ८
घ. ४०

19. ईस्तिहार अनुसार प्रावि तहमा दैनिक कति समय पठनपाठन हुनुपर्ने भनि तोकिएको थियो ..?
क. २ घण्टा
ख. ४ घण्टा
ग. १४ घण्टा
घ. ६ घण्टा

20. गोर्खा भाषा प्रकाशिनी समितिको प्रथम अध्यक्ष को हुन…?
क. राममणि बन्धु
ख. बटुकृष्ण मैत्रेय
ग. माधव प्रसाद घिमिरे

घ. राममणि आदी

....................answers..........................
1.शैक्षिक जनशक्ति तालिम निति कहिले बनेको हो ?
ग. २०६२

2. बि.सं 2028 सालमा महिला साक्षारता दर कति % रहेको थियो ?
क. ३.९%

3. अनौपचारिक शिक्षा बिस्तार कार्यक्रम कुन उमेर समुह का बालबालिकाहरु समाबेश हुन्छन् ?
घ. ६ बर्ष देखि ८ बर्ष सम्म

4. नेपाल मा रेडियो शिक्षा शिक्षक तालीम कहिले सञ्चालन भयो?

ख. सन् १९८०

5. निरन्तर विधार्थी मूल्यांकन के संग सम्बन्धित छ?
ख. उदार कक्षोन्नति

6. राणाकालीन समयमा 6 पासे लाई के भनिन्थ्यो …?
ग. निजामति प्रथमा

7. शिक्षा नियमावली ले १-८ लाई आधारभुत तह भनेर कुन संशोधनले मानेको हो ?
क. चौंथो संशोधनले
8. नेपाल को संविधान २०७२ अनुसार अनुसूची ६ मा केको व्यवस्था छ ?
क. प्रदेशको अधिकारको सुची

9. राष्ट्रिय शिक्षा आयोगको प्रतिबेदन अनुसार बिशिष्टिकरणको पहिलो चरण कुन हो?
ग. उच्च माध्यमिक शिक्षा
10. शिक्षा नियमावली ले १-८ लाई आधारभुत तह कहिले मानेको हो ?
क. २०६६/५/१७ देखी


11. राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०६३ को पहिलो संसोधन नेपाल सरकारवाट कहिले भयो ?

ख. असार,२०७१ मा संशोधन

12. हालको संविधानको नाम के हो ?
क. नेपालको संविधान


13. हालको संविधानमा कति भाग ,धारा र अनुसूचि रहेका छन् ?
ग. ३५ भाग ३०८ धारा र ९ अनुसूचि


14. नेपालको संविधान २०७२ कहिले जारी भयो ?
ख. बि. सं. २०७२ साल असोज ३

15. शिक्षाको ईस्तिहारमा कति दफाको व्यवस्था गरिएको थियो …?
क. ४२ दफा

16. बि.सं 1990 सालको SLC परीक्षामा कति बिद्यार्थी दोस्रो श्रेणीमा उत्तीर्ण भएका थिए …?
ग. १० जना


17. राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०६३ नेपाल सरकारवाट कहिले जारी भयो ?
घ. २०६३/१०/२५ गते

18. आधारभूत शिक्षा पाठ्यक्रम (६-८) को नयॉ पाठ्यक्रम संरचना नेपाली विषयको साप्ताहिक पाठ्यभार कति रहेको छ ?

ख. ५

19. ईस्तिहार अनुसार प्रावि तहमा दैनिक कति समय पठनपाठन हुनुपर्ने भनि तोकिएको थियो ..?

ख. ४ घण्टा

20. गोर्खा भाषा प्रकाशिनी समितिको प्रथम अध्यक्ष को हुन…?

घ. राममणि आदी

........................................................................................................
                                             TSC Prepation 
- Curriculum and grids 
   🔺Teaching licence
         -  Primary Level 
         - Lower Secondary Level
         - Secondary Level

🔺 TSC Open competition 
    -  Primary Level 
    -   Lower Secondary Level
    - Secondary Level
      
.......................................................................................................
🔺Teaching licence
-  Primary Level 

प्राथमिक  शिक्षकको अध्यापन अनुमतिपत्रको पहिलो पत्रको लिखित परीक्षा पाठ्यक्रम, २०७५

 परिचय   

शिक्षण एक विशेष प्रकृतिको ज्ञान, सिप र कला कौशल आवश्यक पर्ने पेसा हो । शिक्षण गर्ने व्यक्तिमा शिक्षणका निमित्त वाल मनोविज्ञान, सिकाइ सिद्धान्त जस्ता आधारभूत ज्ञानका अतिरिक्त सम्वन्धित क्षेत्रको कानुनी आधार र पेसाको आचार संहिताजस्ता क्षेत्रको ज्ञान हुन अत्यावश्यक मानिन्छ । त्यसका साथै शिक्षण गर्ने विषयको विषयगत ज्ञान तथा सम्वन्धित शिक्षणकलामा प्रवीणतालाई अनिवार्य तत्त्वका रुपमा लिने गरिन्छ । यिनै पक्षहरूलाई समेट्ने गरी नेपाल सरकार, शिक्षा मन्त्रालय, शैक्षिक जनशक्ति विकास परिषद्को मिति २०७२/१२/०३ को निर्णयवाट स्वीकृत गरिएको शिक्षकको सक्षमताको प्रारूप २०७२ (Teacher Competency Framework) लाई यस अध्यापन अनुमति पत्रको पाठ्यक्रम तयार गर्दा आधार मानिएको छ । 

यस पाठ्यक्रमलाई दुई (पहिलो र दोस्रो) पत्रमा विभाजन गरिएको छ । पहिलो पत्रमा शिक्षण गर्ने विषयको ज्ञान तथा शिक्षणकलालाई समेटिएको छ भने दोस्रो पत्रमा शिक्षकको पेसागत ज्ञानलाई समेटिएको छ ।

उद्देश्य यस पाठ्यक्रमको आधारमा लिइएको परीक्षाले शिक्षणमा प्रवेश गर्न चाहने व्यक्तिको शिक्षण पेसासम्बन्धी ज्ञान र । सिपको परीक्षण गर्ने तथा सोवाट न्यूनतम सक्षमता हासिल गरेका व्यक्तिलाई प्रमाणीकरण गरी शिक्षण पेसामा प्रवेश गर्ने आधार तयार गर्ने छ । 
लिखित परीक्षा योजना (Examination Scheme) यस पाठ्यक्रमका आधारमा देहायबमोजिम लिखित परीक्षा लिइने छ । यस पाठ्यक्रमको पूर्णाङ्क १०० र उत्तीर्णाङ्क ५० हुने छ । 


द्रष्टव्यः लिखित परीक्षाको माध्यम भाषा नेपाली वा अङ्ग्रेजी वा दुवै भाषा हुनेछ । तर पहिलो पत्र अन्तर्गतका भाषा विषयको परीक्षाको माध्यम भने सोही भाषा हुनेछ । पाठ्यक्रमको पहिलो र दोस्रो पत्रको विषयवस्तु (Content। फरक फरक हुनेछन् । पहिलो र दोस्रो पत्रको लिखित परीक्षा एकैपटक सञ्चालन हुनेछ । पहिलो र दोस्रो पत्रका लागि उत्तरपुस्तिकाहरू अलग अलग हुनेछन् ।    (source : TSC nepal)








🔺Teaching licence

         - Lower Secondary Level

 निम्न माध्यमिक शिक्षकको अध्यापन अनुमतिपत्र पहिलो पत्र नेपाली विषयको लिखित परीक्षा पाठ्यक्रम, २०७५ 

(क) पहिलो पत्र : नेपाली परिचय यस पत्रले विषयवस्तुको ज्ञान, शिक्षण तौरतरिका र शिक्षण सहजीकरणमा सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगसम्बन्धी सिपलाई समेटेको छ । यस पत्रको अङ्कभार ६५ कायम गरिएको छ । यस पत्रको परीक्षणको लागि पाठ्यक्रममा राखिएको सम्बन्धित विषय क्षेत्रको पाठ्यवस्तु परीक्षण गर्न १ अङ्क भारका दरले ४० ओटा वस्तुगत (बहुवैकल्पिक) प्रश्न र शिक्षण सिकाइका तौरतरिका (विधि), सिकाइमा सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगसम्बन्धी ज्ञान परीक्षण गर्नका लागि ५ अङ्क भारका दरले ५ ओटा प्रश्नहरू सोधिने छन् । यस अन्तर्गत शिक्षकले प्रदर्शन गर्नुपर्ने नेपाली विषय क्षेत्रका सक्षमताहरूलाई समावेश गरिएको छ । उद्देश्य यस पत्रको उद्देश्य शिक्षण पेसामा प्रवेश गर्न इच्छुक व्यक्तिहरूमा रहेको विषयवस्तु सम्बन्धी ज्ञान, शिक्षण सहजीकरणका तौर तरिका, शिक्षण विधि, मूल्याङ्कन र सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगलगायतका विषयवस्तुको ज्ञान, सिप र शिक्षण । कौशलताको परीक्षण गर्ने रहेको छ। 





🔺Teaching licence
         Secondary Level
 माध्यमिक तह (कक्षा ९-१२) को शिक्षक अध्यापन अनुमतिपत्रको लिखित परीक्षा सामाजिक अध्ययन विषयको पाठ्यक्रम, २०७५ 

परिचय :
 सामाजिक अध्ययन विषयको यस पत्रले माध्यमिक तहको (कक्षा ९-१२) सामाजिक अध्ययनको विषयगत ज्ञान, सिप, शिक्षण सहजीकरणका तौरतरिका, शैक्षणिक योजना निर्माण र शिक्षण सहजीकरणमा सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगसम्बन्धी विशिष्टिकृत सिपलाई समेटेको छ । यसका साथै सामाजिक अध्ययनमा सम्बन्धित अन्तरसम्वन्धित विषयहरुसंगको सम्बन्ध जस्ता विषयहरू समेटिएका छन् । यस पत्रको अङ्कभार ६५ कायम गरिएको छ ।

उद्देश्य यस पत्रको उद्देश्य शिक्षण पेसामा प्रवेश गर्न चाहने र खास गरी सामाजिक अध्ययनको शिक्षण गर्न चाहने व्यक्तिहरुमा रहेको विषयवस्तुको ज्ञान सिप, शिक्षण तौरतरिका, मूल्याङ्कन र शिक्षण सहजीकरणमा आवश्यक ज्ञान, सिप, प्रवृत्ति र परिस्थिति अनुकूल निर्णय गर्न सक्ने र माध्यमिक तहको सामाजिक अध्ययन विषय शिक्षणमा आवश्यक क्षमताको परीक्षण गर्ने रहेको छ । 










........................................................................................................
                                             NEB  Prepation 

   🔺Education Faculty 
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4

🔺Management Faculty 
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
🔺humanity Faculty 
         -  sub 1
         - sub 2

         - sub 3
         sub 4
      
.......................................................................................................


........................................................................................................
                                            Question Banks 
   🔺Bachelo Level  
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6

🔺10+2  Level  
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6
🔺 SEE  
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6

🔺TSC  
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6
🔺Psc  
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6
🔺TSC  Licence 
         -  sub 1
         - sub 2
         - sub 3
         sub 4
         - sub 5
         sub 6
      

.......................................................................................................


Post a Comment

भाषा नै व्यक्तित्व पहिचानको आधार हो । तपाईलाई कुनै जिज्ञासा लागेमा सभ्य भाषामा लेख्नुहोस् :

Previous Post Next Post